De effecten van aromatherapie op slaapkwaliteit

De effecten van aromatherapie op slaapkwaliteit

Systematische review en meta-analyse door Pi-Chu Lin en collega’s van Taipei Medical University in Taiwan

Een team rond Pi-Chu Lin van Taipei Medical University in Taiwan neemt wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van aromatherapie op de slaapkwaliteit onder de loep.

In een systematische review en meta-analyse uit 2019 evalueren Pi-Chu Lin en collega’s van Taipei Medical University in Taiwan de effecten van aromatherapie op de slaapkwaliteit (Lin, et al., 2019). In hun selectie van studies beperken ze de zoekopdracht tot RCT’s (Engels: Randomized Controlled Trial) en klinische studies, uitgevoerd met menselijke proefpersonen vanaf een leeftijd van 20 jaar, met trefwoorden “aromatherapy“, “sleep quality” en “insomnia” en beperkt tot inhalatie, massage, bad en vloeibare orale inname. De studies moeten ook effectief een resultaat rapporteren in de onderzochte interventiegroep en dat doen aan de hand van slaapschalen, zoals de Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Dergelijke schalen nodigen de deelnemers uit zelfgerapporteerde slaapparameters te noteren.

Van de 337 gevonden artikels voldoen 31 studies aan de gestelde voorwaarden, samen goed voor 2389 geteste personen. Dat is een grote stap vooruit in vergelijking tot een eerdere systematische review en meta-analyse uit 2015 door Hwang en Shin (Hwang & Shin, 2015). De Koreaanse auteurs identificeerden toen 245 studies waaruit ze er 12 weerhielden, met publicatiedatum tot 2012, hoofdzakelijk uitgevoerd in Korea. Het ontbreken van internationale studies in de selectieprocedure lijkt een tekortkoming van deze review.

De geteste soorten variëren van Damascener roos (Rosa × damascena), Echte marjolein (Origanum majorana) en Roomse kamille (Chamaemelum nobile of Anthemis nobilis) to soorten van het Citrus geslacht. Lavendel en Bergamot blijken de meest geteste extracten te zijn. 17 studies (56%) gebruiken één enkel extract en 14 studies (43%) gebruiken een mengsel van meerdere extracten. 15 studies (48%) evalueren inhalatie, 8 studies (25%) massage, bad en orale inname en de resterende 8 studies (25%) diverse combinaties van toepassingswijzen.

De onderzoekers voeren tevens diverse subgroepanalysen uit, onder meer op het gebruik van één enkel extract versus in mengsels gecombineerde oliën, de toepassingswijze en de methodologische kwaliteit. De auteurs stellen een grote heterogeniteit vast in de onderzochte studies.

Pi-Chu Lin en collega’s besluiten dat aromatherapie de slaapkwaliteit kan verbeteren en bevestigen daarmee de resultaten van Hwang en Shin uit 2015.

Pi-Chu Lin en collega’s besluiten dat aromatherapie de slaapkwaliteit kan verbeteren en bevestigen daarmee de resultaten van Hwang en Shin uit 2015 (zie hoger). De combinatie van toepassingswijzen tekent betere resultaten op dan louter inhalatie of geen inhalatie (massage, bad en orale inname). Tegelijk noteren de auteurs dat de vraag of al dan niet een synergetisch effect ontstaat bij de combinatie van een olfactorische werking bij inhalatie met een cutane werking bij massage verder onderzoek vereist. Synergie betekent dat de gecombineerde werking groter is dan wat de individuele elementen (in dit geval: toepassingswijzen) opleveren. Het concept wordt courant gebruikt in de aromatherapie om de gecombineerde actie van ofwel meerdere bestanddelen, ofwel meerdere extracten in een mengsel te beschrijven[1].

Ook het gebruik van gecombineerde oliën in een mengsel levert betere resultaten dan de toepassing van een enkel extract. Daar blending een belangrijk concept is in de aromatherapie licht ik er een studie uit die het effect van een mengsel van extracten vergelijkt met het gebruik van een enkel extract.

Een Taiwanese studie uit 2017 door Kao et al. onderzoekt het effect van Echte lavendel EO (Lavandula angustifolia), Scharlei of Muskaatsalie EO (Salvia sclarea) en Echte marjolein EO (Origanum majorana) op de slaapkwaliteit bij 132 werkende vrouwen (Engels: career women) (Kao & et. al., 2017).

In de keuze van de genoemde extracten blijkt de aanwezigheid van linalylacetaat, de ester van de monoterpeenalcohol linalool en azijnzuur, een belangrijke rol te spelen. De biochemische samenstelling van de in de studie gebruikte extracten wordt door de auteurs niet vermeld. Linalol en linalyacetaat maken in variabele mate deel uit van de extracten: Echte lavendel EO: linalool (31,73%), linalylacetaat (33,29%) (#OF20610); Scharlei of Muskaatsalie EO: linalool (17,13%), linalylacetaat (65,42%) (#OF24207); Echte marjolein EO: linalool 1,7-3,3%, linalylacetaat 7,4-10,5% (Tisserand & Young, 2013, p. 346). Terzijde: De auteurs stellen in een zin dat Scharlei EO sclareol bevat, dat sclareol chemische gelijkaardig is aan estrogeen en dus het evenwicht in het vrouwelijk endocrien systeem ondersteunt. In de bij deze stelling geciteerde literatuur vond ik geen informatie die deze stelling onderbouwt. Lees hierover ook: “De boekenkast van de professional“.

Een eerste interventiegroep gebruikt Echte lavendel EO (groep 1); voor een tweede groep wordt een mengsel van de drie extracten bereid in een verhouding 1:1:1 (groep 2); voor de controlegroep gedistilleerd water. De interventie bestaat uit verstuiving in de eigen slaapkamer gedurende 20 minuten, drie maal per week gedurende 4 opeenvolgende weken. Een derde interventiegroep ontvangt drukpuntmassage gericht op 17 acupuntuurpunten gedurende 45 minuten, een maal per week gedurende vier weken (groep 3). De effecten van de interventies werden gemeten met de Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) en de Short Form (36) Health Survey.

Alle interventiegroepen noteren verbeterde slaapkwaliteit en levenskwaliteit (Levenskwaliteit, Engels: Quality of Life, QoL). De verbetering van de levenskwaliteit is groter in de groep met het mengsel (groep 2), in vergelijking met de Lavendelgroep (groep 1). De verbetering in slaapkwaliteit en in de levenskwaliteit is groter in de groep met het mengsel (groep 2) en in de drukpuntmassage groep (groep 3), in vergelijking met de Lavendelgroep (groep 1). In vergelijking met de Lavendelgroep (groep 1) noteert drukpuntmassage (groep 3) enkel een verbetering van de slaapkwaliteit.

[1] Jennifer Peace Rhind publiceerde in 2016 een boek over de synergetische effecten van blending. Rhind, P. J. (2016). Aromatherapeutic blending – Essential oils in synergy. London: Singing Dragon. Lees ook Tisserand & Young, 2014, pp. 24-25.

Lin, P.-C., Lee, P.-H., Tseng, S.-J., Lin, Y.-M., Chen, S.-R., & Hou, W.-H. (2019, 8). Effects of aromatherapy on sleep quality: A systematic review and meta-analysis. Complementary Therapies in Medicine, 45, 156-166.

https://doi.org/10.1016/j.ctim.2019.06.006

Andere geciteerde literatuur:

Hwang, E., & Shin, S. (2015, 1). The Effects of Aromatherapy on Sleep Improvement: A Systematic Literature Review and Meta-Analysis. Journal of alternative and complementary medicine (New York, N.Y.), 21(2).

Kao, Y.-H., & et. al. (2017, 5). Comparisons for Effectiveness of Aromatherapy and Acupressure Massage on Quality of Life in Career Women: A Randomized Controlled Trial. The Journal of Alternative and Complementary Medicine, 23(6).

Rhind, P. J. (2016). Aromatherapeutic blending – Essential oils in synergy. London: Singing Dragon.

Tisserand, R., & Young, R. (2014). Essential Oil Safety (2 ed.). Churchill Livingstone.

In dit artikel verwijs ik naar biochemische analyses. Een lotnummer (bijvoorbeeld: #OF22303) verwijst naar analysefiches van Pranarôm International. Verder citeer ik ook cijfermateriaal van biochemische analyses uit Tisserand en Young’s Essential Oil Safety (Tisserand & Young, 2014).

Lees ook: Slaap: inslapen en doorslapen met essentiële oliën: verstuiving en massage voor een verkwikkende nachtrust.

Meer lezen?

Schrijf in op de email updates

*Verplicht veld. Je gegevens worden niet met derden gedeeld. Je kan op elk moment uitschrijven. Lees ons Privacybeleid.

Foto Tracey Hocking @ Unsplash